آوسبیلدونگ (Ausbildung) یکی از شناختهشدهترین مسیرهای آموزش مهارتی و ورود به بازار کار در کشورهای آلمانیزبان است که در سالهای اخیر توجه بسیاری از متقاضیان مهاجرت کاری و تحصیلی را به خود جلب کرده است. در این مسیر، فرد به جای آنکه صرفاً در یک دانشگاه به تحصیل تئوری بپردازد، مهارتهای یک شغل مشخص را از طریق ترکیبی از آموزش نظری و تجربه عملی یاد میگیرد. آوسبیلدونگ در آلمان، بهخصوص در قالب آموزش دوگانه، ارتباط نزدیکی با شرکتها، مدرسه فنیوحرفهای، اتاقهای تخصصی مانند اتاق صنعت و بازرگانی و اتاق حرفههای فنی و صنایعدستی و بازار کار دارد. رشتههایی مانند پرستاری، فناوری اطلاعات، برق، مکانیک، آشپزی، لجستیک، فروش و مشاغل فنی از جمله حوزههایی هستند که مسیرهای آموزش حرفهای در آنها اهمیت زیادی دارند. با این حال، آوسبیلدونگ فقط به آلمان محدود نمیشود و کشورهای دیگری مانند اتریش و سوئیس نیز سیستمهای آموزش حرفهای و کارآموزی قدرتمندی دارند؛ در کشورهای دیگری مانند دانمارک و هلند نیز مدلهای مشابه آموزش و مهارتآموزی فنیوحرفهای و کارآموزی حرفهای ارائه میشود. به همین دلیل، شناخت دقیق ساختار، شرایط پذیرش، هزینهها، درآمد، رشتهها و وضعیت اقامت در هر کشور پیش از انتخاب مسیر اهمیت زیادی دارد.
فرم زیر را پر کنید، کارشناسان ما در سریعترین زمان با شما تماس میگیرند.
به زبان ساده، آوسبیلدونگ نوعی آموزش حرفهای است که هدف آن آماده کردن فرد برای ورود مستقیم به یک شغل مشخص است. در سیستم آلمان، آموزش حرفهای میتواند به شکل دوگانه یا مدرسهمحور ارائه شود. در مدل دوگانه، فرد بخشی از زمان خود را در مدرسه حرفهای و بخش مهمی را در یک شرکت یا محیط کاری میگذراند. به این ترتیب، دانشآموز یا کارآموز هم دانش نظری و هم تجربه عملی کسب میکند.
در مدل دوگانه آلمان، دورهها معمولاً بین دو تا سهونیم سال طول میکشند، اگرچه مدت دقیق به رشته و شرایط فرد بستگی دارد. کارآموز در شرکت آموزش میبیند و همزمان در مدرسه فنیوحرفهای دروس تخصصی و عمومی را دنبال میکند. در پایان نیز باید در آزمون نهایی شرکت کند و گواهی حرفهای دریافت کند.
یکی از مهمترین تفاوتهای این مسیر با تحصیل دانشگاهی این است که هدف اصلی آن کسب یک صلاحیت شغلی قابل استفاده در بازار کار است. بنابراین فرد از همان ابتدای مسیر با محیط واقعی کار، وظایف شغلی، ابزارها و استانداردهای حرفهای آشنا میشود.
البته نباید تصور کرد هر دورهای که شامل کار عملی و آموزش باشد، آوسبیلدونگ محسوب میشود. در آلمان، آموزشهای حرفهای ساختار و مقررات مشخصی دارند و نوع رشته، محل آموزش، برنامه درسی و آزمون نهایی میتواند تحت نظارت نهادهای تخصصی قرار داشته باشد.
یکی از مهمترین ویژگیهای آوسبیلدونگ، ارتباط مستقیم میان آموزش و بازار کار است. در مدل دوگانه، فرد معمولاً با یک شرکت قرارداد آموزشی دارد و در کنار کار عملی، آموزش تئوری را نیز دریافت میکند.
روند کلی را میتوان به این شکل تصور کرد:
انتخاب رشته ◄ پیدا کردن موقعیت آموزشی ◄ ارسال درخواست ◄ مصاحبه ◄ دریافت قرارداد ◄ اقدام برای ویزا در صورت نیاز ◄ شروع دوره ◄ آموزش نظری و عملی ◄ آزمون نهایی ◄ ورود به بازار کار
در آلمان، متقاضیان باید برای پیدا کردن موقعیت مناسب از منابع مختلف استفاده کنند. پلتفرمهای کاریابی، شرکتها، اتاقهای صنعت و بازرگانی و منابع رسمی از جمله مسیرهای جستوجوی موقعیتهای آموزشی هستند. پورتال رسمی Make it in Germany نیز برای پیدا کردن موقعیتهای آموزش حرفهای اطلاعات و منابع مختلفی ارائه میکند.
در بسیاری از موارد، درخواست برای دورههای آموزشی باید چندین ماه قبل از شروع دوره انجام شود. بنابراین برنامهریزی زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
هر سوال درباره مهاجرت، تحصیل، اقامت یا سرمایه گذاری دارید، مشاوران ما آماده پاسخگویی هستند.
یکی از مهمترین پرسشهای متقاضیان درباره آوسبیلدونگ، حداقل و حداکثر سن برای شرکت در این دورهها است. بهطور کلی، برای بسیاری از مسیرهای آوسبیلدونگ، متقاضی باید حداقل ۱۸ سال داشته باشد و این موضوع برای متقاضیان بینالمللی اهمیت ویژهای دارد. در مورد حداکثر سن، یک محدودیت قانونی و یکسان برای تمام رشتهها و دورههای آوسبیلدونگ وجود ندارد؛ با این حال، بسیاری از کارفرمایان و مؤسسات آموزشی معمولاً بازه سنی تا حدود 30 سال را مناسبتر میدانند و در برخی رشتهها ممکن است ترجیح کارفرما به متقاضیان زیر 25 سال باشد. در مقابل، در بعضی رشتههای موردنیاز بازار کار آلمان، افراد بالاتر از این سن نیز میتوانند شانس پذیرش داشته باشند و سن بهتنهایی مانع قطعی ورود به دوره نخواهد بود. بنابراین نمیتوان یک سقف سنی ثابت برای تمام رشتههای آوسبیلدونگ تعیین کرد و شرایط هر موقعیت باید جداگانه بررسی شود. از طرف دیگر، متقاضیان بینالمللی علاوه بر پذیرش در دوره، باید شرایط دریافت ویزای مربوط به آوسبیلدونگ را نیز در نظر بگیرند. افزایش سن ممکن است در ارزیابی کلی پرونده و هدف اقامت اهمیت بیشتری پیدا کند؛ به همین دلیل، معمولاً هرچه سن متقاضی پایینتر باشد، توضیح منطق انتخاب مسیر آموزشی و تناسب آن با سوابق تحصیلی و شغلی اهمیت بیشتری پیدا میکند. در نتیجه، اگرچه نمیتوان گفت افراد بالای ۲۵ یا ۳۰ سال امکان شرکت در آوسبیلدونگ را ندارند، اما بهتر است متقاضیان سن بالاتر پیش از اقدام، شرایط رشته، کارفرما، سوابق تحصیلی و شغلی و الزامات ویزا را بهصورت دقیق بررسی کنند.
نکته مهم این است که آوسبیلدونگ اصطلاحی است که بیش از همه برای سیستم آموزش حرفهای آلمان و کشورهای آلمانیزبان استفاده میشود. با این حال، مفهوم آموزش حرفهای همراه با کارآموزی در کشورهای مختلف وجود دارد.
بنابراین اگر کاربر بپرسد «آوسبیلدونگ در چه کشورهایی است؟» بهتر است پاسخ را به دو دسته تقسیم کنیم:
از مهمترین گزینهها میتوان به آلمان، اتریش، سوئیس، دانمارک و هلند اشاره کرد؛ البته شرایط تحصیل، کار، ویزا، زبان، هزینه و امکان مهاجرت برای اتباع خارج از اتحادیه اروپا در این کشورها یکسان نیست.
آلمان شناختهشدهترین مقصد برای آموزش حرفهای دوگانه است. در این کشور، سیستم آوسبیلدونگ بخش مهمی از آموزش نیروی متخصص را تشکیل میدهد و صدها عنوان شغلی برای آموزش حرفهای وجود دارد. پورتال رسمی دولت آلمان اعلام کرده است که حدود ۳۲۴ شغل آموزش حرفهای دوگانه در این کشور وجود دارد.
شرایط دقیق بسته به رشته و شرکت متفاوت است، اما معمولاً مواردی مانند مدرک تحصیلی، مهارت زبان آلمانی، توانایی مالی در صورت نیاز و دریافت موقعیت آموزشی اهمیت دارند. برخلاف تصور رایج، برای شروع آموزش حرفهای در آلمان یک محدودیت سنی عمومی و مطلق وجود ندارد؛ حتی افرادی که مدرک دانشگاهی یا سابقه کاری دارند نیز میتوانند در شرایط مناسب وارد آموزش حرفهای شوند.
برای متقاضیان خارج از اتحادیه اروپا، موضوع ویزا و اثبات شرایط مالی نیز باید جداگانه بررسی شود.
اولین مرحله انتخاب رشته متناسب با سوابق، علاقه و بازار کار است. سپس باید موقعیت آموزشی مناسب پیدا شود و مدارک برای شرکت ارسال شود. پس از موفقیت در فرآیند پذیرش و دریافت قرارداد، متقاضی میتواند برای مراحل اقامت و ویزا اقدام کند.
از آنجا که بعضی موقعیتهای آموزشی از ماهها قبل جذب میشوند، بهتر است جستوجو و ارسال درخواست زود آغاز شود.
هزینه دقیق به نوع دوره و شرایط فرد بستگی دارد. در آموزش دوگانه، فرد در یک شرکت آموزش میبیند و معمولاً حقوق یا Ausbildungsvergütung دریافت میکند. این موضوع یکی از دلایل جذابیت این مسیر برای متقاضیان بینالمللی است.
البته نباید نتیجه گرفت که متقاضی بدون هیچ هزینهای میتواند مهاجرت کند. هزینههای مربوط به زبان، ترجمه مدارک، سفر، ویزا، بیمه، مسکن و زندگی روزمره باید در برنامه مالی فرد لحاظ شود.
مهمترین مزایا عبارتاند از:
دولت آلمان نیز در میان مشاغل موردنیاز، حوزههایی مانند پرستاری و حملونقل و لجستیک را برجسته کرده است.
اتریش نیز یکی از مهمترین کشورها برای آموزش حرفهای و کارآموزی در اروپا است. سیستم آموزش حرفهای این کشور با عنوان Lehre شناخته میشود و بر ترکیب آموزش در شرکت و مدرسه حرفهای استوار است.
در سیستم رسمی اتریش، موضوعاتی مانند پیدا کردن محل کارآموزی، قرارداد کارآموزی، مدت دوره، آزمون نهایی، حقوق کارآموز و ادامه همکاری با شرکت آموزشی در چارچوب سیستم کارآموزی حرفهای تعریف شدهاند.
متقاضی ابتدا باید رشته مناسب را انتخاب کند و موقعیت کارآموزی پیدا کند. سپس در صورت پذیرش، قرارداد مربوط به دوره آموزشی منعقد میشود. آموزش معمولاً بین محیط شرکت و مدرسه حرفهای تقسیم میشود.
برای متقاضیان بینالمللی، شرایط اقامت و اجازه کار موضوعی جدا از پذیرش آموزشی است و باید بر اساس تابعیت، سن، رشته و نوع قرارداد بررسی شود.
در دورههای کارآموزی، دریافت درآمد آموزشی یکی از ویژگیهای مهم سیستم است. مقدار آن به رشته، سال آموزش و قرارداد بستگی دارد.
از مزایای این مسیر میتوان به تجربه عملی، کسب مهارت تخصصی، دریافت درآمد و امکان ادامه مسیر حرفهای اشاره کرد.
سوئیس نیز یکی از نمونههای بسیار قدرتمند آموزش حرفهای در اروپا است. در این کشور سیستم Vocational Education and Training یا VET بخش قابل توجهی از نظام آموزشی را تشکیل میدهد. دولت فدرال، کانتونها و سازمانهای حرفهای در این سیستم نقش دارند.
دورههای VET در سوئیس میتوانند دو یا چهار ساله باشند. دورههای دو ساله به Federal VET Certificate و دورههای سه یا چهار ساله به Federal VET Diploma منتهی میشوند.
متقاضی ابتدا باید رشته و موقعیت مناسب را پیدا کند. سپس پذیرش و قرارداد آموزشی را دریافت کند و در صورت نیاز، مراحل اقامت و اجازه کار را طی کند.
یکی از تفاوتهای مهم سوئیس برای متقاضیان خارج از اتحادیه اروپا این است که موضوع مهاجرت و اجازه اقامت میتواند پیچیدهتر از صرفاً پذیرش در یک دوره آموزشی باشد. بنابراین داشتن موقعیت آموزشی به تنهایی به معنی تضمین دریافت اقامت نیست.
در بسیاری از مسیرهای حرفهای، کارآموز در محیط واقعی کار آموزش میبیند و درآمد دریافت میکند. از طرف دیگر، هزینه زندگی در سوئیس نسبتاً بالاست و همین موضوع باید در محاسبات مالی متقاضی لحاظ شود.
مزیت مهم این سیستم، ارتباط قوی میان آموزش حرفهای و بازار کار است. طبق اطلاعات رسمی دولت سوئیس، حدود دو سوم جوانان این کشور از آموزش حرفهای استفاده میکنند.
دانمارک نیز سیستم Vocational Education and Training یا VET دارد که مسیر ورود به بسیاری از مشاغل مهارتی را فراهم میکند. وزارت آموزش دانمارک اعلام کرده است که بیش از ۱۰۰ نوع آموزش حرفهای در این سیستم وجود دارد و رشتههایی مانند نجاری، آرایشگری، باغبانی و برق در آن دیده میشود.
ساختار VET دانمارک شامل یک دوره پایه و سپس دوره اصلی است. دوره اصلی بر اساس یک مدل دوگانه شکل میگیرد که در آن فرد میان مدرسه و کارآموزی در شرکت جابهجا میشود.
برای ورود باید شرایط آموزشی دوره و الزامات مربوط به رشته را بررسی کرد. برای متقاضیان بینالمللی، مهمترین نکته این است که شرایط پذیرش آموزشی را با شرایط اقامت و کار اشتباه نگیریم.
هزینهها نیز بر اساس نوع برنامه و وضعیت اقامتی فرد متفاوت است. بنابراین نمیتوان یک رقم ثابت را برای تمام متقاضیان اعلام کرد.
مزیت اصلی این مسیر، آموزش عملی، ارتباط با کارفرما و آمادهسازی مستقیم برای بازار کار است.
هلند سیستم آموزش حرفهای خود را عمدتاً در قالب آموزش حرفهای متوسطه یاMBO ارائه میکند. آموزش متوسطه حرفهای، بیش از ۷۰۰ دوره مختلف دارد و بسته به سطح، میتواند تا چهار سال طول بکشد.
در هلند دو مسیر اصلی وجود دارد:
در مسیر BBL، بخش عملی بیش از ۶۰ درصد دوره را تشکیل میدهد.
شرایط پذیرش بر اساس سطح و رشته متفاوت است و برخی دورهها الزامات اضافی دارند. همچنین برای افراد بالای ۱۸ سال، هزینههای آموزشی میتواند وجود داشته باشد و مقدار آن سالانه تعیین میشود.
برای متقاضیان بینالمللی نیز باید شرایط اقامت و دسترسی به آموزش موردنظر جداگانه بررسی شود؛ بنابراین نمیتوان شرایط آموزش حرفهای متوسطه را مستقیماً با آوسبیلدونگ آلمان یکسان دانست.
مشاوره تخصصی و برنامه ریزی مسیر مهاجرت شما
مشاوره اولیه و راهنمایی بدون رزرو
یکی از جذابترین بخشهای این مسیر، تنوع بالای رشتههاست. رشتههای آموزش حرفهای فقط به مشاغل فنی محدود نمیشوند و حوزههای پزشکی، خدماتی، فناوری، صنعتی، تجاری و هنری را نیز دربرمیگیرند.
از جمله رشتههای پرجستوجو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
البته عنوان رسمی و شرایط پذیرش هر رشته باید جداگانه بررسی شود و نباید صرفاً بر اساس ترجمه فارسی نام رشته تصمیم گرفت.
درآمد یک رشته به عوامل متعددی مانند سال آموزش، ایالت یا منطقه، شرکت، قرارداد، تخصص و سابقه کاری بستگی دارد. بنابراین بهتر است به جای معرفی یک فهرست قطعی از «پردرآمدترین رشتهها»، رشتههایی را بررسی کنیم که بازار کار مناسب یا ظرفیت درآمدی خوبی دارند.
حوزههای فناوری اطلاعات، برخی مشاغل فنی و صنعتی، مهندسی و تکنولوژی، لجستیک و حملونقل و برخی مشاغل تخصصی سلامت میتوانند برای متقاضیان جذاب باشند.
با این حال، حقوق دوره آموزش با حقوق فرد پس از فارغالتحصیلی یکسان نیست. درآمد پس از دریافت مدرک حرفهای معمولاً تحت تأثیر تخصص، تجربه، محل کار و وضعیت بازار قرار میگیرد.
عبارت «آوسبیلدونگ بدون تمکن مالی» یکی از جستوجوهای مهم متقاضیان مهاجرت است، اما باید با دقت درباره آن صحبت کرد.
دریافت حقوق در برخی دورههای دوگانه به این معنا نیست که متقاضی در همه شرایط از اثبات توانایی مالی معاف میشود. وضعیت مالی برای ویزا میتواند به مبلغ حقوق، نوع دوره، شرایط اقامت و مقررات جاری وابسته باشد.
بنابراین بهتر است به جای وعده «آوسبیلدونگ بدون تمکن مالی»، شرایط مالی هر پرونده بهصورت مستقل بررسی شود.
اولین قدم رو با یک گفتگوی رایگان بردار
مشاوره اولیه، بدون هزینه و کاملاً محرمانه
شرایط دقیق بر اساس رشته و کشور متفاوت است، اما برای متقاضی آلمان معمولاً موارد زیر اهمیت دارند:
در برخی رشتههای تخصصی مانند حوزه سلامت، شرایط ممکن است سختگیرانهتر باشد.
همچنین داشتن مدرک دانشگاهی الزاماً مانع ورود به آموزش حرفهای نیست و طبق اطلاعات رسمی آلمان، افراد دارای سابقه کاری یا مدرک دانشگاهی نیز در شرایط مناسب میتوانند آموزش حرفهای را دنبال کنند.
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. آوسبیلدونگ میتواند برای فردی که به دنبال یادگیری مهارت حرفهای، کسب تجربه کاری و ورود تدریجی به بازار کار است، گزینه جذابی باشد؛ اما برای فردی که هدف اصلی او تحصیل دانشگاهی یا فعالیت در یک شغل آکادمیک است، شاید مسیر مناسبی نباشد.
انتخاب رشته نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. نباید صرفاً به دلیل اینکه یک رشته درآمد بیشتری دارد، آن را انتخاب کرد. توانایی فرد، علاقه، سطح زبان، سابقه تحصیلی، شرایط بازار کار و امکان دریافت موقعیت آموزشی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
برای انتخاب رشته بهتر است ابتدا چهار سؤال را پاسخ دهید:
اول؛ به چه حوزهای علاقه دارید؟
اگر از کار فنی لذت میبرید، رشتههای برق، مکانیک یا صنایع میتوانند مناسبتر باشند. اگر به فناوری علاقه دارید، باید رشتههای مرتبط با IT و فناوری اطلاعات را بررسی کنید.
دوم؛ چه سابقهای دارید؟
سابقه تحصیلی یا کاری مرتبط میتواند در بعضی موقعیتها مزیت محسوب شود.
سوم؛ سطح زبان شما چقدر است؟
در مسیرهای حرفهای که ارتباط زیادی با مشتری، بیمار، همکار یا محیط کاری دارند، مهارت زبان اهمیت ویژهای پیدا میکند.
چهارم؛ بازار کار رشته چگونه است؟
هدف فقط دریافت پذیرش نیست. باید از ابتدا به آینده شغلی و امکان ادامه فعالیت حرفهای نیز توجه کرد. آوسبیلدونگ برای چه کسانی مناسب است؟
آوسبیلدونگ یک مسیر آموزش حرفهای و ورود به بازار کار است که بهویژه در آلمان ساختار بسیار شناختهشدهای دارد. در این مدل، آموزش تئوری با تجربه عملی ترکیب میشود و فرد میتواند همزمان مهارت حرفهای کسب کند و در بسیاری از دورههای دوگانه درآمد آموزشی داشته باشد. اتریش و سوئیس نیز سیستمهای نزدیک و قدرتمندی دارند و کشورهای دیگری مانند دانمارک و هلند نیز مدلهای آموزش و مهارتآموزی فنیوحرفهای و کارآموزی حرفهای را ارائه میکنند؛ با این حال، شرایط پذیرش، زبان، هزینه، درآمد و قوانین اقامت در هر کشور متفاوت است.
در نهایت، انتخاب مسیر مناسب نباید فقط بر اساس عنوان رشته یا میزان حقوق انجام شود. بررسی شرایط فردی، مدارک تحصیلی، سطح زبان، سابقه کاری، بازار کار، هزینه زندگی و قوانین مهاجرتی کشور مقصد ضروری است. اگر قصد دارید از مسیر آموزش حرفهای برای ورود به بازار کار اروپا استفاده کنید، هلدینگ مهاجرتی پرگاس میتواند در بررسی گزینههای مختلف، انتخاب رشته و کشور مناسب و ارزیابی شرایط پرونده به شما کمک کند. مهمترین نکته این است که پیش از هرگونه اقدام، شرایط روز کشور مقصد و مقررات مربوط به پذیرش، ویزا و اقامت بررسی شود.
مشاوره رایگان مهاجرت
اولین قدم برای ساختن آینده ای بهتر را با اطمینان بردارید.
