اگر قصد مهاجرت و زندگی در آلمان را دارید، شناخت مسیرهای اخذ اقامت المان اهمیت زیادی دارد. بسته به شرایط متقاضی، اقامت آلمان می‌تواند از طریق تحصیل، کار، آوسبیلدونگ، کارت آبی اتحادیه اروپا، خوداشتغالی، ازدواج یا پیوستن به خانواده به دست آید. شرایط اخذ اقامت المان در هر یک از این روش‌ها متفاوت است و عواملی مانند هدف اقامت، وضعیت مالی، مدرک تحصیلی، قرارداد کاری، بیمه درمانی و در برخی موارد سطح زبان آلمانی در آن تأثیر دارد.
همچنین باید بین اقامت موقت، اقامت دائم آلمان (Niederlassungserlaubnis)، اقامت دائم اتحادیه اروپا و تابعیت آلمان تفاوت قائل شد. در ادامه، مهم‌ترین روش‌های دریافت اقامت آلمان و شرایط هر کدام را بررسی می‌کنیم.
فرم زیر را پر کنید، کارشناسان ما در سریع‌ترین زمان با شما تماس می‌گیرند.
روش اخذ اقامت المان بر اساس هدف مهاجرتی فرد تعیین می‌شود. مهم‌ترین مسیرهایی که متقاضیان بین‌المللی بررسی می‌کنند:
نکته مهم این است که داشتن ویزای ورود به آلمان همیشه به معنی داشتن اقامت دائم نیست. در بسیاری از مسیرها، فرد ابتدا با یک اقامت موقت وارد کشور می‌شود و سپس در صورت برآورده کردن شرایط قانونی، وضعیت اقامتی خود را تغییر می‌دهد.
برای مثال، یک دانشجو ممکن است ابتدا اجازه اقامت تحصیلی داشته باشد، بعد از فارغ‌التحصیلی برای پیدا کردن شغل تخصصی اقدام کند و در ادامه به اقامت کاری برسد. یک کارآموز آوسبیلدونگ نیز می‌تواند بعد از پایان موفقیت‌آمیز دوره، وارد بازار کار تخصصی شود و در مسیر اقامت دائم قرار بگیرد.
بنابراین بهتر است به جای نگاه کردن به «اقامت» به عنوان یک محصول یا مجوز واحد، مسیر مهاجرت را به چند مرحله تقسیم کنیم:
ورود قانونی > اقامت موقت متناسب با هدف > تحصیل، آموزش یا اشتغال > تغییر وضعیت اقامت در صورت نیاز > اقامت دائم > در صورت احراز شرایط، تابعیت آلمان
یکی از مسیرهای شناخته‌شده برای اخذ اقامت المان، تحصیل در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی معتبر این کشور است. متقاضی باید از یک مؤسسه آموزش عالی مورد تأیید پذیرش داشته باشد و توانایی تأمین هزینه زندگی خود را اثبات کند.
برای سال ۲۰۲۶، در مسیر ویزای تحصیلی، اثبات منابع مالی از طریق حساب مسدود با حداقل ۱۱٬۹۰۴ یورو در سال، بورسیه یا تعهد مالی امکان‌پذیر است. سطح زبان نیز به رشته و دانشگاه بستگی دارد و برخی برنامه‌ها سطح B2 را مطالبه می‌کنند.
اقامت تحصیلی در ابتدا برای مدت مشخصی صادر می‌شود و در صورت ادامه داشتن شرایط تحصیل قابل تمدید است. دانشجویان بین‌المللی نیز طبق مقررات فعلی اجازه دارند تا ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیم‌روز در سال کار کنند یا در چارچوب مقرر تا ۲۰ ساعت در هفته فعالیت داشته باشند.
نکته مهم برای متقاضیان این است که تحصیل به خودی خود اقامت دائم محسوب نمی‌شود. پس از فارغ‌التحصیلی، فرد می‌تواند در شرایط مقرر برای اقامت جست‌وجوی کار تا ۱۸ ماه اقدام کند و پس از پیدا کردن شغل تخصصی، مسیر اقامت کاری یا در صورت واجد شرایط بودن، کارت آبی را بررسی کند.
آموزش حرفه‌ای یا آوسبیلدونگ نیز برای برخی متقاضیان راه ورود به بازار کار آلمان است. این دوره‌ها ممکن است شرکتی یا مدرسه‌ای باشند و نوع اقامت به ساختار دوره بستگی دارد.
برای ویزای آموزش حرفه‌ای، متقاضی باید محل آموزش مشخص داشته باشد و شرایط زبان و تأمین هزینه زندگی را احراز کند. پس از پایان موفقیت‌آمیز دوره، امکان اقامت تا ۱۸ ماه برای جست‌وجوی شغل تخصصی وجود دارد. اگر فرد شغل مناسب پیدا کند، می‌تواند برای عنوان اقامتی متناسب با اشتغال خود اقدام کند.
همچنین افرادی که آموزش حرفه‌ای خود را در آلمان به پایان رسانده و سپس دو سال در این کشور به عنوان نیروی متخصص کار کرده‌اند، در صورت احراز سایر شرایط قانونی می‌توانند برای اقامت دائم اقدام کنند.
این مسیر به‌خصوص برای افرادی اهمیت دارد که قصد دارند از طریق مهارت حرفه‌ای وارد بازار کار شوند و الزاماً نمی‌خواهند مسیر دانشگاهی را انتخاب کنند.
اخذ اقامت المان از طریق کار برای افرادی امکان‌پذیر است که شرایط لازم برای اشتغال قانونی در این کشور را داشته باشند. یکی از مسیرهای اصلی، اقامت نیروی متخصص است.
برای این مسیر، متقاضی باید مدرک دانشگاهی یا آموزش حرفه‌ای واجد شرایط داشته باشد و مدرک او در صورت لزوم در آلمان قابل شناسایی یا معادل‌سازی باشد. همچنین باید از یک کارفرمای آلمانی، جاب آفر آلمان دریافت کند. برای مشاغل قانون‌مند مانند برخی حرفه‌های پزشکی و سلامت، دریافت مجوز فعالیت حرفه‌ای نیز اهمیت دارد.
تغییرات قانون مهاجرت نیروی متخصص باعث شده در برخی شرایط، ارتباط شغل با مدرک تحصیلی انعطاف بیشتری داشته باشد؛ با این حال، الزامات مربوط به صلاحیت حرفه‌ای و مجوزهای لازم همچنان باید رعایت شوند.
برای برخی افراد دارای سابقه کاری قوی نیز مسیر ویژه نیروی دارای تجربه حرفه‌ای وجود دارد. در مشاغل غیرقانون‌مند، در صورت داشتن شرایط مشخص مربوط به مدرک، سابقه کاری و حقوق، ممکن است بدون انجام فرآیند کامل شناسایی مدرک وارد بازار کار شوند.
هر سوال درباره مهاجرت، تحصیل، اقامت یا سرمایه گذاری دارید، مشاوران ما آماده پاسخگویی هستند.
کارت آبی اتحادیه اروپا یا EU Blue Card یکی از انواع اقامت کاری برای متخصصان دارای تحصیلات دانشگاهی یا برخی مدارک معادل سطح بالا است.
برای دریافت آن، متقاضی باید مدرک دانشگاهی آلمانی یا مدرک خارجی قابل مقایسه داشته باشد یا در برخی شرایط واجد یک مدرک آموزش عالی معادل باشد. همچنین داشتن پیشنهاد شغلی مشخص با مدت حداقل شش ماه و رعایت حداقل حقوق تعیین‌شده ضروری است. برای سال ۲۰۲۶، حداقل حقوق عمومی اعلام‌شده برای کارت آبی ۵۰٬۷۰۰ یورو ناخالص سالانه است؛ برای برخی گروه‌های شغلی شرایط حقوقی متفاوتی وجود دارد.
یکی از ویژگی‌های مهم کارت آبی، مسیر تسهیل‌شده برای اقامت دائم است. دارنده کارت آبی در صورت داشتن شرایط لازم می‌تواند پس از ۲۷ ماه اشتغال واجد شرایط و پرداخت بیمه بازنشستگی برای اقامت دائم اقدام کند. اگر سطح زبان آلمانی B1 داشته باشد، این مدت می‌تواند به ۲۱ ماه کاهش یابد.
یکی از تصورات رایج این است که صرفاً با ثبت شرکت در آلمان می‌توان اقامت دریافت کرد. در حالی که ثبت شرکت به تنهایی تضمین‌کننده اقامت نیست.
برای کارآفرینی تجاری، متقاضی باید برای اجازه اقامت خوداشتغالی اقدام کند و طرح تجاری او باید نشان دهد که فعالیت موردنظر دارای منفعت اقتصادی یا نیاز منطقه‌ای است، می‌تواند تأثیر مثبت اقتصادی داشته باشد و تأمین مالی آن امکان‌پذیر است. داشتن سرمایه شخصی یا تعهد تأمین مالی می‌تواند بخشی از این ارزیابی باشد.
متقاضی باید توانایی تأمین هزینه زندگی خود را نیز اثبات کند. برای افراد بالای ۴۵ سال، اثبات تأمین مناسب دوران بازنشستگی نیز مطرح است. اقامت خوداشتغالی ابتدا می‌تواند برای مدت محدود صادر شود و در صورت موفقیت فعالیت اقتصادی و تأمین هزینه زندگی، امکان تمدید وجود دارد.
برای راه‌اندازی کسب‌وکار باید میان Gewerbe و Freiberufler نیز تفاوت قائل شد؛ زیرا شرایط و تشریفات آنها یکسان نیست.
تولد در خاک آلمان به صورت خودکار برای هر کودکی تابعیت آلمانی یا اقامت دائم ایجاد نمی‌کند.
اصل کلی تابعیت در آلمان، اصل خون است؛ یعنی اگر حداقل یکی از والدین آلمانی باشد، کودک از زمان تولد تابعیت آلمان را دریافت می‌کند. برای فرزندان والدین خارجی نیز در شرایطی امکان دریافت تابعیت از زمان تولد وجود دارد؛ از جمله زمانی که یکی از والدین حداقل پنج سال اقامت قانونی و معمول در آلمان داشته و هنگام تولد کودک دارای حق اقامت دائم باشد.
بنابراین «اقامت از طریق تولد» را نباید با «تابعیت از طریق تولد» یکی دانست. وضعیت اقامتی والدین، نوع اجازه اقامت و شرایط قانونی هنگام تولد کودک در این موضوع اهمیت دارد.
ازدواج با یک فرد دارای اقامت یا تابعیت آلمان می‌تواند زمینه پیوستن خانواده و دریافت اجازه اقامت را فراهم کند، اما شرایط آن بر اساس وضعیت حقوقی همسر متفاوت است.
برای مثال، اگر فردی از کشور ثالث با شهروند غیراروپایی دارای اقامت در آلمان ازدواج کرده باشد، مقررات الحاق همسر اعمال می‌شود. اگر همسر شهروند اتحادیه اروپا یا منطقه اقتصادی اروپا باشد، مقررات آزادی رفت‌وآمد اتحادیه اروپا می‌تواند شرایط متفاوتی ایجاد کند.
در پرونده‌های خانوادگی باید موضوعاتی مانند اعتبار ازدواج، محل اقامت همسر، تابعیت طرفین، سن، شرایط مالی و در برخی پرونده‌ها زبان بررسی شود.
بنابراین ازدواج به تنهایی به معنی دریافت فوری اقامت دائم نیست و نوع اقامت دریافت‌شده و مدت زندگی مشترک در آلمان در مراحل بعدی اهمیت پیدا می‌کند.
پناهندگی با مسیرهای کاری، تحصیلی و سرمایه‌گذاری تفاوت اساسی دارد و تنها در شرایطی مطرح است که فرد نیازمند حمایت بین‌المللی باشد. بنابراین نباید پناهندگی را صرفاً به عنوان یک روش عمومی برای مهاجرت به آلمان در نظر گرفت.
در فرآیند پناهندگی، اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان (BAMF) پرونده را بررسی می‌کند و نتیجه می‌تواند شامل شناسایی حق پناهندگی، اعطای حمایت پناهندگی، حمایت فرعی، ممنوعیت اخراج یا رد درخواست باشد.
نوع حمایت اعطا‌شده بر حقوق اقامتی فرد اثر دارد. برای نمونه، حمایت فرعی می‌تواند به صدور اجازه اقامت منجر شود و در شرایط مقرر امکان تبدیل آن به اقامت دائم نیز وجود دارد.
به همین دلیل، پرونده پناهندگی باید بر اساس دلایل واقعی و مستند فرد و مقررات پناهندگی بررسی شود و نمی‌توان نتیجه آن را از قبل تضمین کرد.
مشاوره تخصصی و برنامه ریزی مسیر مهاجرت شما
مشاوره اولیه و راهنمایی بدون رزرو
شرایط اخذ اقامت المان به مسیر انتخابی بستگی دارد، اما برخی معیارها در تعداد زیادی از پرونده‌ها اهمیت دارند:
باید مشخص باشد که فرد برای تحصیل، کار، آموزش حرفه‌ای، خوداشتغالی، خانواده یا دلیل دیگری وارد آلمان می‌شود.
در بسیاری از انواع اقامت، متقاضی باید نشان دهد که می‌تواند هزینه زندگی خود را تأمین کند. روش اثبات این موضوع بسته به نوع اقامت متفاوت است.
داشتن پوشش بیمه درمانی معتبر یکی از الزامات مهم اقامت در آلمان است.
پاسپورت، مدارک تحصیلی، قرارداد کاری یا پذیرش تحصیلی و سایر مدارک باید معتبر و قابل بررسی باشند.
سطح زبان در همه مسیرها یکسان نیست. برخی مسیرها حداقل مشخصی دارند و در بعضی دیگر زبان بر اساس دانشگاه، شغل یا شرایط پرونده تعیین می‌شود.
سوابق کیفری، وضعیت اقامت قبلی و سایر عوامل حقوقی می‌توانند در تصمیم اداره مهاجرت مؤثر باشند.
بنابراین شرایط اخذ اقامت المان را نمی‌توان با یک فهرست ثابت برای تمام متقاضیان توضیح داد.
مدارک لازم به نوع اقامت بستگی دارد، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
برای ویزای ورود، افراد غیراروپایی که قصد کار، تحصیل یا آموزش حرفه‌ای دارند، اصولاً باید قبل از ورود از نمایندگی آلمان در کشور محل اقامت خود درخواست ویزا کنند و پس از ورود نیز در مهلت مقرر برای اجازه اقامت به اداره اتباع خارجی مراجعه کنند.
هزینه اخذ اقامت المان یک رقم ثابت نیست و بر اساس نوع درخواست، مدت اعتبار و محل انجام امور تغییر می‌کند.
طبق اطلاعات رسمی، هزینه صدور اجازه اقامت می‌تواند حداکثر حدود ۱۰۰ یورو باشد و هزینه درخواست اقامت دائم حداکثر ۱۴۷ یورو اعلام شده است. هزینه ویزا نیز ۹۰ یورو است.
البته این مبالغ تنها هزینه اداری هستند. متقاضی باید هزینه‌های دیگری مانند ترجمه رسمی مدارک، تأیید مدارک، آزمون زبان، بیمه، سفر، مسکن، حساب مسدود در صورت نیاز و هزینه‌های مربوط به وکیل یا مشاور را نیز جداگانه در بودجه خود لحاظ کند.
بنابراین هنگام محاسبه هزینه مهاجرت، نباید فقط به مبلغ صدور کارت اقامت توجه کرد.
اولین قدم رو با یک گفتگوی رایگان بردار
مشاوره اولیه، بدون هزینه و کاملاً محرمانه
قبل از تصمیم برای اخذ اقامت المان بهتر است شرایط واقعی زندگی در این کشور بررسی شود. هزینه مسکن در شهرهای بزرگ مانند مونیخ، فرانکفورت، هامبورگ و برلین می‌تواند بخش قابل توجهی از درآمد خانوار را مصرف کند.
در مقابل، شهرهای کوچک‌تر و برخی مناطق شرقی یا صنعتی آلمان ممکن است هزینه مسکن پایین‌تری داشته باشند، هرچند فرصت‌های شغلی و خدمات شهری نیز متفاوت است.
مواردی مانند بیمه درمانی، حمل‌ونقل عمومی، مالیات، بیمه بازنشستگی، هزینه انرژی، اجاره مسکن و آموزش کودکان باید در برنامه مالی خانواده لحاظ شوند.
برای یک مهاجر، آشنایی با زبان آلمانی نیز فقط یک الزام اداری نیست؛ بلکه در پیدا کردن شغل، اجاره خانه، ارتباط با ادارات، امور بانکی و ایجاد ارتباط اجتماعی نقش مهمی دارد.
بازار کار آلمان برای نیروهای متخصص در حوزه‌های مختلف فرصت‌هایی دارد و قانون مهاجرت نیروی متخصص نیز مسیرهای متعددی برای ورود نیروهای دارای تحصیلات و مهارت فراهم کرده است. انواع ویزای کاری شامل مسیر نیروی متخصص دارای مدرک دانشگاهی، نیروی متخصص دارای آموزش حرفه‌ای، کارت آبی و در شرایط مشخص مسیر نیروی دارای تجربه حرفه‌ای است.
درآمد نیز به شغل، سابقه کاری، سطح تخصص، ایالت و قرارداد بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان یک رقم واحد را به عنوان «حقوق در آلمان» برای همه مهاجران اعلام کرد.
از طرف دیگر، حقوق ناخالص با درآمد خالص متفاوت است. مالیات بر درآمد و سهم بیمه‌های اجتماعی مانند بیمه بازنشستگی، درمان، بیکاری و مراقبت طولانی‌مدت از حقوق کسر می‌شود.
برای برنامه‌ریزی مهاجرتی، بهتر است فرد درآمد احتمالی خود را در کنار اجاره خانه، بیمه، مالیات و هزینه‌های روزمره بررسی کند.
داشتن اقامت قانونی و پایدار در آلمان می‌تواند مزایای مختلفی ایجاد کند که بسته به نوع اقامت متفاوت است.
از جمله این مزایا می‌توان به امکان زندگی قانونی، اشتغال مطابق شرایط اقامت، استفاده از خدمات عمومی در چارچوب قوانین، دسترسی به آموزش، امکان پیوستن اعضای خانواده در شرایط مقرر و در برخی مسیرها حرکت تدریجی به سمت اقامت دائم اشاره کرد.
اقامت دائم دامنه بیشتری از آزادی شغلی و ثبات اقامتی را ایجاد می‌کند. دارنده Niederlassungserlaubnis می‌تواند بدون محدودیت زمانی معمول اجازه اقامت موقت در آلمان زندگی کند و طبق مقررات مربوطه به کار یا فعالیت مستقل بپردازد.
مشاوره تخصصی و برنامه ریزی مسیر مهاجرت شما
مشاوره اولیه و راهنمایی بدون رزرو
اقامت دائم آلمان یا Niederlassungserlaubnis نقطه مهمی در مسیر مهاجرت بسیاری از افراد است، اما زمان و شرایط دریافت آن برای همه یکسان نیست.
برای نیروی متخصص، شرایط عمومی می‌تواند شامل داشتن سابقه اقامت مشخص برای اشتغال، تأمین هزینه زندگی، پرداخت حق بیمه بازنشستگی، داشتن شغل مجاز، زبان آلمانی B1، دانش پایه نظام اجتماعی و حقوقی آلمان و مسکن کافی باشد. در شرایط عمومی فعلی برای برخی نیروهای متخصص، سه سال اقامت تحت عناوین مشخص و پرداخت حداقل ۳۶ ماه حق بیمه بازنشستگی مطرح است.
برای افرادی که تحصیلات دانشگاهی یا آموزش حرفه‌ای خود را در آلمان به پایان رسانده‌اند، مسیرهای تسهیل‌شده‌ای وجود دارد. همچنین برای دارنده کارت آبی، شرایط زمانی متفاوت و کوتاه‌تری در نظر گرفته شده است.
برای افراد خوداشتغال نیز در صورت برآورده شدن شرایط، امکان اقدام برای اقامت دائم پس از سه سال در مسیر کسب‌وکار وجود دارد.
در نتیجه نمی‌توان گفت همه افراد پس از «پنج سال» یا «سه سال» به شکل خودکار اقامت دائم دریافت می‌کنند؛ نوع اقامت و شرایط شخصی تعیین‌کننده است.
یکی از مهم‌ترین نکات در برنامه‌ریزی مهاجرتی، تفاوت میان اقامت دائم و تابعیت است.
اقامت دائم به فرد اجازه می‌دهد بدون محدودیت زمانی معمول اقامت موقت در آلمان زندگی کند، اما به معنای شهروند آلمان شدن نیست.
تابعیت آلمان مرحله متفاوتی است که در صورت احراز شرایط قانونی می‌تواند به دریافت پاسپورت آلمانی منجر شود. طبق اطلاعات فعلی، یکی از شرایط عمومی تابعیت، حداقل پنج سال اقامت قانونی در آلمان است؛ علاوه بر آن، متقاضی باید سایر شرایط مانند حق اقامت مناسب، توانایی تأمین زندگی، زبان آلمانی حداقل B1 و سایر الزامات قانونی را داشته باشد.
همچنین طبق قانون آلمان، امکان حفظ تابعیت قبلی در چارچوب قوانین آلمان وجود دارد؛ اما اینکه کشور مبدأ نیز تابعیت چندگانه را بپذیرد یا نه، موضوع جداگانه‌ای است.
بنابراین مسیر کلی برای بسیاری از مهاجران می‌تواند شامل اقامت موقت، اقامت کاری یا خانوادگی، اقامت دائم و در صورت احراز شرایط، تابعیت باشد.
نمی‌توان یک روش واحد را برای همه متقاضیان به عنوان مناسب‌ترین مسیر اخذ اقامت المان تعیین کرد؛ زیرا انتخاب مسیر به سن، تحصیلات، سابقه کاری، سرمایه، وضعیت خانوادگی، سطح زبان، هدف شغلی و شرایط فرد بستگی دارد. تحصیل، آوسبیلدونگ، کار تخصصی، کارت آبی، خوداشتغالی، پیوستن به خانواده و مسیرهای حمایتی هر کدام الزامات متفاوتی دارند. همچنین شرایط اخذ اقامت المان با شرایط دریافت اقامت دائم یا تابعیت یکسان نیست و نباید این مفاهیم را به جای یکدیگر استفاده کرد.
هلدینگ مهاجرتی پرگاس می‌تواند در بررسی شرایط اولیه متقاضی، انتخاب مسیر متناسب با سوابق تحصیلی و کاری، آماده‌سازی مدارک و برنامه‌ریزی فرآیند مهاجرت کمک کند. در نهایت، اقامت المان زمانی می‌تواند به یک برنامه مهاجرتی پایدار تبدیل شود که نوع اقامت، شرایط تمدید، امکان تبدیل آن به اقامت کاری یا دائم و الزامات قانونی هر مرحله از ابتدا بررسی شده باشد. بنابراین پیش از اقدام برای اخذ اقامت المان باید شرایط اخذ اقامت المان را بر اساس مسیر واقعی خود بررسی کنید، نه صرفاً بر اساس عنوان کلی اقامت یا وعده‌های عمومی درباره مهاجرت.
مشاوره رایگان مهاجرت
اولین قدم برای ساختن آینده ای بهتر را با اطمینان بردارید.
